Dun-plaatsen in Europa

Het eerste Dunboek (hoofdstuk 6)

Alhoewel er in gans Europa honderden plaatsen een DUN-naam hebben, schijnt men zich daarvan, buiten Ierland althans, weinig bewust te zijn. Tot dusver hebben we dan ook nog geen enkel wetenschappelijk werk kunnen vinden over de verspreiding van deze naam. Hier ligt zeker heel wat stof voor een thesis van toekomstige historici.  Ten einde na te gaan of onze veronderstellingen historisch kunnen onderbouwd worden, zijn we zelf op zoek gegaan naar de oorsprong en de verspreiding van deze DUN-naam in Europa. Aangezien we met deze publicatie niet de bedoeling hebben een wetenschappelijk traktaat te produceren, hebben we onze bevindingen hier in het kort samengevat en hebben we ons beperkt tot de vermelding van een eerder klein aantal DUN-namen, zoals ze, al dan niet gewijzigd, voorkomen in het woongebied van de Kelten. Omwille van de overzichtelijkheid behandelen we dit gegeven per land of landstreek.

1.  IERLAND

Alleen reeds in dit land komen er enkele honderden DUN-namen voor, althans in het Iers. Wanneer men de plaatsnamen in het Engels neemt, wordt het aantal herleid tot enkele tientallen. Doordat de Ierse taal , het GAELIC, een Keltische taal is, en in de loop der jaren nooit verdwenen is, kan een plaatsbenaming hier echter geen enkele informatie geven over de tijd waarin ze is ontstaan.
Ierse Dun-namen werden zowel gegeven aan plaatsen die, zoals het voorhistorische fort Dún Aonghasa, meer dan 1.000 jaar vóór de inval der Kelten werden gesticht, als aan plaatsen die ontstonden in de 6de eeuw na Christus, zoals Downpatrick (in het Iers : Dún Pàdraig), of zelfs nog op het einde van de 18de eeuw, zoals Dunree Head, of zoals het omstreeks het jaar 1785 gebouwde Dunkathel House.

  • Een aantal Gaelische namen blijven hun DUN-stam onveranderd behouden in het Engels, b.v.: Dunseverick Castle, Dunanymie Castle, Dungaire Castle, Dunloe, Dunkineely, Dundrum, Dungarven, Duncannon, Dunlearly, Dunmore, Dunfanaghy, Duneoghnachta, Dungoe, Dungiven, Dundalk (Gaelisch : Dún Dealgan), Dunlearly (Gaelisch : Dún Laoghaire), Dunbeg fort (Gaelisch : An Dún Beag), Dunmore Head (Gaelisch : Ceann an Dún Mhoir), Dunquin (Gaelisch : Dún Caoin), enz.
  • Andere kregen een verengelste versie: b.v. : Doocaher = Dun Duchathair (Gaelisch : Dún Dubh Cathair), Downpatrick - reeds vermeld- (Gaelisch : Dún Pàdraig), Down (Gaelisch : An Dún), Donegal (Gaelisch : Dún na Ngall), Calledon (Gaelisch : Cailleach Dún), enz.

 

2.  SCHOTLAND

Ook Schotland telt nog heel wat, al dan niet gewijzigde, DUN-namen. Alleen reeds de oude naam van Schotland, CALEDONIA (in het Keltisch : CAILLEACH DÚN = plaats gewijd aan de zwarte godin KALA) is een onmiskenbare DUN-naam. (De naam Schotland is afkomstig van een Ierse Keltische stam, de Scotti, die aanvankelijk in Schotland strooptochten hielden en hun naam later aan dit land gaven). Naast tal van ongewijzigde DUN-namen kent men hier, onder invloed van de Picten, de Angelen en de Saksen, en later van de Noormannen en de Normandiërs, nog een aantal variaties : 
DUN-namen die onveranderd bleven zijn o.m.

  • Dunfermline (= Dúnferlin) was gedurende 600 jaar de hoofdstad van Schotland en  de  residentiestad van de koningen van Schotland
  • Dundee (= Dún Deagh = fort van Daig), een havenstad ten N. van Edinburgh en de oudste en nu de derde grootste stad van Schotland
  • Dunoon (= Dún Obhain = fort aan de rivier)
  • Dunbeath, Dunblane, Duncansby, Dundeagh, Dundonnel, Dungavel, Dunkeld, Dunlop, enz.
  • en niet te vergeten Duns, de geboorteplaats van John Duns Scot (1266-1308), een wereldberoemd theoloog.

Veranderde en verengelste DUN-namen zijn o.m.

  • Aberdeen            4de grootste stad van Schotland
  • Maiden stone      = Mai Dún stone
  • Dumbarton         = Dún Breatann  (= fort van de Britten), zowel stad als graafschap
  • Dumfries            = Dún phreas; heette in 1175 Dúnfres, in 1296 Dunfrys, in 1321 Drumfreis en in 1384 Drumfres
  • Edinburgh          = Dún Edin (= fort van de god Edin). Cf. DUNEDIN, een havenstad in Nieuw-Zeeland, gesticht door                                  geëmigreerde bewoners van Edinburgh
  • Durn hill             = gelegen nabij Portsnoy
  • Doune                = Dún, enz.

 

3.  ENGELAND

Onveranderd gebleven DUN-namen zijn

  • o.m. : Dundle, Dungeness, Dunham, Dunsby, Dunstable, Dunster, Dunwich, enz.
  • op de HEBRIDEN, op het eiland Skye : Duntulm, Dunvegan Castle

veranderde DUN-namen

  • Durham             = Dún Holm
  • Maiden Castle   = Mai Dún Castle (= vesting van Mai)
  • LONDON           = Londunum (verlatijnst door de Romeinse bezetter) en  vele "don"-namen.
  • Dorchester          = Dúnovaria / gelegen in CORNWALL
  • Dhoon                = Dún          / gelegen op het eiland MAN

Door het verdwijnen van het Manx, de Keltische taal op het eiland Man, verdwenen ook de talloze Dun (Dhoon)-namen aldaar.

  • Danebury           = Dún ...      / gelegen in WESSEX
  • Dan y Coed        = Dún ...      / gelegen in WALES       
  • Harding's Down = ... Dún      / gelegen in WALES
  • Dinas Head         = Dún Head / gelegen in WALES, zo ook Breiddin, Dinorben, Pen Dinas, Llwyn Bryn-dinas, Braich y Dinas De verandering van  DUN  in  DIN  is eigen aan het  Kymrisch, de Keltische taal die indertijd in Wales werd gesproken, maar nu is uitgestorven.
  • Vidin = Vi-Dún    / op het eiland Mainland, een van de SHETLANDeilanden; identiek dezelfde naam vinden we in BULGARIJE !

Al zien we regelmatig dat de naam DUN verengelst wordt in DON (denk maar aan de Vandon Street, genoemd naar onze stamgenoot Cornelius van DUN uit Breda), kunnen we dit toch niet als veralgemeend beschouwen.  Engelse DON-namen zijn niet noodzakelijk afkomstig van DUN ! de river Don, in het graafschap York en ook bij Aberdeen, die afwisselend river Don en river Dun wordt genoemd (!), alsook de river Doon, die ontspringt in het luch Doon, danken hun naam aan de Keltische riviergodin Duna, ook Dana genoemd. Deze godennaam lag eveneens aan de oorsprong van de naamgeving van de DONAU, in het Roemeens nog altijd DUNAV genoemd, in het Hongaars DUNA, in Tsjechisch DUNAJ !
 

4.  FRANKRIJK

Terwijl het woord DUN in de Engelse taal nog verscheidene betekenissen kan hebben, is dit in het Frans niet het geval. Dit heeft uiteraard het voordeel dat men zekerder kan zijn van de herkomst van de naam. Daarnaast komen er ook in Frankrijk zeer weinig plaatsen voor met een duin-naam; het Franse woord voor duin is trouwens dune. Cf. Bray-Dunes (qua betekenis te vergelijken met Bredene). Doordat in de Franse taal de zelfstandige naamwoorden niet verbogen worden is daarin een verwarring tussen DUN (Keltische plaatsnaam) en DUNE (duin) zo goed als uitgesloten. Toen we, aangezet door het aantreffen van twee zeer bekende Franse plaatsnamen, CHATEAUDUN en VERDUN, op de landkaart van Frankrijk op zoek gingen naar andere Dun-plaatsen, vonden we, tot onze grote verbazing niet enkele, maar wel tientallen soortgelijke namen.
Vooreerst troffen we 7 zuivere Dun-namen aan. Teneinde die plaatsen van elkaar te onderscheiden, hadden 6 van deze 7 wel een nadere plaatsbepaling gekregen; het betreft :

  • Dun (nabij Pamiers), Dun-sur-Meuse (in een Latijnse tekst in 1219 genoemd de Duno), met de nabijgelegen dorpjes Lion-devant-Dun, Villers-devant-Dun en Liny-devant-Dun
  • Dun-le-Palestel
  • Dun-le-Poêlier
  • Dun-les-Places
  • Dun-sur-Auron
  • Dun-sur-Grandry, met in de nabijheid:    Moussey-sous-Dun en Neuilly-en-Dun

Daarnaast vonden we nog tientallen samengestelde DUN-namen, zoals

  • Bezaudun-les-Alpes,
  • Bourg-dun, Chaudun,
  • Coudun, Escoudun,
  • Fontaine-le-Dun, Issoudun,
  • Laudun, Liverdun,
  • Loudun,
  • Montverdun,
  • Saverdun, enz… ;

Alsook een aantal gewijzigde DUN-namen, zoals

  • DUNCQ, waarvan de naam in 1154 in een archiefstuk vermeld stond als Duno en Dun, en dat in 1156 gesignaleerd werd als Dun
  • AUTUN, door Julius Caesar gesticht in 53 vóór Christus; deze stad heette toen

                aanvankelijk Augustodunum

  • LYON, aanvankelijk genoemd : Lugdunum : "versterkte plaats gewijd aan de (Keltische) god Luch"; opvallend is hier de gelijkenis met het meer "Luch Lyon" in Schotland, waarvan de naam dezelfde oorsprong heeft
  • e.a.

Een aantal verbogen DUN-namen treffen we aan in : 

  • Duneau,
  • Bussière-Dunoise, La Celle Dunoise, St.-Sulpice-le-Dunois, Eucrey-en-Verdunois, Beaumont-en-Verdunois, Neuville-en-Verdunois enz. 

Daarnaast treffen we in Frankrijk nog enkele tientallen namen (meer dan 60) aan op -DON, alsook een twintigtal namen beginnend met of eindigend op -DIN.
Elk van deze namen dient nog het voorwerp uit te maken van een verder onderzoek.
 

BELANGRIJKE RECENTE AANVULLING:

Hieronder publiceren we de vertaling van de tekst die we recent aantroffen in een Frans werk, genaamd:
"Les noms de lieu de la France: leur Origine, leur signification, leurs transformations." by Longnon, Auguste Honoré, 1844-1911 Marichal, Paul Georges François Joseph, 1870-Mirot, Léon, 1870-1946. joint ed, en wel op blz.27 tot 34

KELTISCHE  OORSPRONG

Keltische plaatsnamen zijn zeer talrijk in  Frankrijk. Meestal is dergelijke plaatsnaam gekoppeld aan een zelfstandig naamwoord. Hetzij van een persoonsnaam, hetzij van een bijvoeglijk naamwoord en dit gewoonlijk op het einde van de naam.
Soms is het einde van een plaatsnaam opgebouwd uit een achtervoegsel dat maar een betekenis heeft indien het samenhangt met een zelfstandig naamwoord of een eigennaam.
38. Eén van de meest verspreide zelfstandige naamwoorden in de toponomastique (topografische namen) van onze landen is diinos, gelatiniseerd naar dunum, waarvan de oorspronkelijke betekenis  ‘montagne’ (gebergte) is. Deze betekenis is gestaafd door drie geschriften,
1° de pseudo-Plutarchus *, Grieks schrijver van het eerste kwart van de 2de eeuw, die een boek samenstelde over de namen van rivieren en bergen, verklaarde met betrekking tot de stad Lyon formeel dat bij LYCOUNON, in de taal van de Galliërs, coiinonde betekenis had van “verheven plaats”
2° de kleine Keltische woordenschat “De nominiLus galUcis”, waarvan Stephan Enlicher het bestaan signaleerde in een manuscript van de 14de eeuw dat in Wenen bewaard werd, vertaalde ook de naam van deze stad Lyon: “Lugduno, desiderato monte” (zie ook onder nr.49).
3° De bevestiging hiervan in de “Vita Sancti Germani, episcopi Antissiodorensis, mefrica” geschreven in de 9de eeuw door de monnik Heric.
 
Spijts deze drievoudige getuigenis heeft men in de vorige eeuw (=18de eeuw) veel geredetwist over het woord dunum, waarbij  de betekenis van “montagne” (gebergte) tegenover die van “ville” (vesting)  werd gesteld in het Saksische tun^ en in het Engelse town. Opvatting die ondersteund wordt doordat een aantal plaatsen met een Latijnse naam op dunum zich niet bevinden in een verheven landschap, zoals bijvoorbeeld Caesarodunum, vandaag Tours.
Daarnaast kende ook d’Arbois de Jubainville de betekenis “versterking” toe aan dunum, wat bewaard is in het Ierse dun.
Het lijkt wenselijk te veronderstellen dat dunum, zoals heel wat andere woorden in verschillende talen, een oorspronkelijke en een latere betekenis gehad heeft. Nadat het oorspronkelijk een betekenis had als een verheven plaats is het synoniem geworden van het Latijnse woord oppidum. Ook de oppida bezetten oorspronkelijk de verheven plaatsen.
 
Zo is ook Lallemand Lerff geëvolueerd waarvan de variante hurff evenwaardig was aan het Latijnse castrum en het zuid Latijnserocca, de oorsprong van ons woord roche (rots,klip).
Dit laatste kreeg sinds de 20ste eeuw de betekenis van “forteress”(vesting) dat het reeds in de 16de eeuw had onder de vorm roque, vanwaar in de loop van de middeleeuwen in Frankrijk de naam Rochefort, t.t.z. “château fort” en La Rochelle, t.t.z. “le petit château” bij plaatsen waarvan de ligging niet bepaald een rots was.
 
De plaatsnamen die dunum als oorsprong hebben zijn talrijk.
39. Vooreerst dienen de plaatsen gesignaleerd waarbij dunum het enige bestanddeel is.
Zonder het te hebben over Duno-namen in Italië en Spanje, die teruggaan op oude Keltische kolonies, noteren we de naam van Dun in de (Franse) departementen Ariège, Cher, Creuse, Indre, Meuse, Nièvre en Saône-et-Loire.
 40. De Dunet-namen die we vinden in Avayron en in Indre zijn oude Diin-namen die op een relatief recente datum voorzien zijn van een verkleinende uitgang.
Tijdens de Karolingische tijd werden de hoofdplaatsen benoemd met een omschrijving genoemd vie aria Dunensis.
41. Dunum omschrijft omstreeks 1061 ook een oud castellum van de stad der Carnuten.
Het gebruik, geconstateerd vanaf 587, om die naam te laten voorafgaan door het woord castellum heeft de overhand gehaald: deze plaats is geen andere dan de stad Châteaudun (Eure-et-Loir).
42. De naam Bourg-Dun (Seine-Inférieure) is het resultaat van een analoge naast-elkander-plaatsing.
43. Het meer van Thoune wordt in de kroniek van de genoemde Frédégarius lacus Dunensis genoemd, wat zich openbaart in de naam van deze Zwitserse stad, in het Duits Thun geschreven; een oud Dunum waarvan de dentale beginletter verzachtte.
44. Veelvuldiger is dunum het laatste deel van een samengestelde naam. Het is perfect herkenbaar in de volgende namen:
 Bezaudun (Alpes Maritimes, Drôme), ongetwijfeld homoniem van Besalù in Catalonië dat de hoofdplaats was van de pagus (gouw) Bisuldunensis.
 Ghaudun (Aisne, Hautes-Alpes), waarvan de naam, die men in
 In de 12de eeuw tegenkomt onder de vorm Caudunum zonder twijfel het oude Calodunum betreft. 
 Coudun (Oise), in 657 genoemd onder de vorm Cosdunum.
 Exoudun (Deux-Sèvres) en Issoudun (Creuse, Indre) homoniemen van ruxello dunum van Caesar. 
 Gavaudun (Lot-et-Garonne), naam waarvan het eerste deel verwant is met de hoofdplaats van  Gévaudun, pagus Gabalitanus.
 Laudun (Gar), Laudanum in 1088, is ouder, wellicht Lugdunum
 Liverdun (Meurthe-et-Moselle), klaarblijkelijk een combinatie van dunum met een Romeinse  persoonsnaam, zoals Liberius.
Loudun (Vienne), indertijd een Karolingische hoofdplaats van het vicariaat Laucidunensis of Lacedunensis.
Tourdun (Gers),
Verdun (Aude, Doubs, Meuse, Saône-et-Loire, Savoie, Tarn-et-Garonne) beantwoordend aan Virodununi.
45. Soms werd dun: don
 Averdon (Loir-et-Cher) in de 11de eeuw hoofdplaats van regioverdunensis(streek van Verdun). De oorspronkelijke naam was ongetwijfeld Eburodunum, zoals die van d’Embrun en Yverdon.
 Brandon (Saône-et-Loire).
 Bresdon(Charente-Inférieure), eertijds hoofdplaats van een vicariaat van de pagus Santonicus,  het vicariaat Brodunensis.
 Cardunum, was in de 15de eeuw de naam voor Villechardon (Mayenne), wat men als een homoniem kan zien van Karden (Prusse rhénane).
 Crodon (Marne), in 1175 Craaldunum.
 Loudon (Sarthe), in de 9de eeuw Lugdunum.
 Lourdon (Saône-et-Loire), in de 9de eeuw Lordunum.
Meudon (Seine-et-Oise), in de 12de eeuw Meldunum.
 Moudon (Suisse, canton de Vaud),{Minnodunum/Minnidunum.
 Yverdon (Suisse, canton de Neuchâtel).
 Boscodon (Hautes-Alpes) hoort hier niet thuis aangezien het hier een volledig andere oorsprong heeft: naar alle waarschijnlijkheid een oud boscus Aldonis (Addonis).
 46. Ardin (Deux-Sèvres), eertijds Ardunum, nog vroeger Aredunum is het voorbeeld van een andere vervorming ten gevolge van een slechte uitspraak van de tonische klinker van dunum.
 48. …
 Biseldunum komt van BisuUunum. Een gelijkaardig fenomeen manifesteert zich in een minder zuidelijke regio: Exel o dunum of Exeldunum waarover sprake in een charter van koning Raoul in 930 werd E xoUunum. Hiervan getuigt de vorm Issolu (Lot) dat de moderne naam is van de plaats Puech d’Issolu (Lot), verkeerdelijk vervormd in Puy-Dissolu: in deze plaats menen de archeologen de plaats ruxellodumum van Caesar te erkennen.
 49. In Montlahuc (Drame) dient men een antiek Lugdunum zien (Lugdunum= le mont de Lug
waarbij Lug voorop kwam te staan, zoals ook gebeurde met Montverdun.
 50. Elders, maar altijd in het zuiden van Frankrijk, wordt dunum vervormd.
 Lauzuil (Lot-et-Garonne), Montlauzun (Lot), en zonder twijfel Monlezun (Gers): ook deze vertegenwoordigen de oude Ludunum-namen, en Maudunum in een tekst van 1207
 Mauzun (Puy-de-Dôme) bedoelt staat werkelijk voor een oud Magdunum.
 Balazuc (Ardêche) dat dicht aanleunt bij Verduc, heette eertijds Baladunum en misschien zou men het moeten Balaruc (Hérault) noemen, indien men uitgaat van het voorkomen van het    inversiefenomeen rhotacisme (waarbij de overgang van een consonant naar de letter "r" wordt geduid, met name die van de "z" naar de "r". In het Latijn vond deze overgang plaats in de 4e eeuw.)
 51. In het land van de langue d’oïl (Wallonië en Noord Frankrijk), is er constant volledige verdwijning van een dentaal geplaatst tussen 2 klinkers.Alzo verklaart men dat de il u nu m geen l sporen gelaten heeft in de volgende woorden:
 Achun (Nièvre) in de 11de eeuw Scaduiium
 Aiglun (liasses-Alpes)) Alj)es-Maritimesy
 Arthun (Loire) eertijds Artedunum
 Autun (Saône-et-Loire), Augustodunuui
 Embrun (Hautes Alpes) de civitas (stad) E brodunensium van de Notifia, waarvan de oorspronkelijke naam zonder twijfel Eburodunum was.
 32
 Melun (Seine-et Marne), het Melodunum van Caesat.
 52. Atton ‘Meurthe-et-Moselle) en Eton (Meuse) die de naam hebben om homoniemen (woorden met dezelfde klank en spelling maar met een verschillende betekenis) te zijn van
 Stadunum waaraan het zijn naam TAtenois dankt, een oude gouw in het huidige arrondissement Sainte-Menehould (Marne).
 Brancion (Saône-et-Loire), Brancedunum
 Cervon (Nièvre) in de 6de eeuw Cerevedunum
 Châlons (Mayenne), in de 8de eeuw Cala dunum (vgl Caledonia = Schotland !)
 Cugnon (in België, prov. Luxemburg), Congidunum
 Lyon (Rhône), Lugdunum, later Lugdununi
 Marquion (Pas-de-Calais, in de 10de eeuw Markedunum
 Nyon (Zwitserland kanton Vaud) Novio dunum
 Sion (Zwitserland, Valais), Sedunum
 Suin ‘Saône-et-Loire), eertijds hoofdplaats van de via aria Seoduonensis, waarvan de oorspronkelijke naam waarschijnlijk Segodunum was, zoals die van de stad Rodez
 (de stad Rodez wordt al genoemd in de 5de eeuw v.C. , heette tijdens de Romeinese tijd Segodunum  (=sterk fort), later civitas Rutenorum (de stad der Ruteni) < Ruteni< Rodez)
 Torvéon (Rhône), in de 10de eeuw hoofdplaats van het vicariaat Talvedunensis.
 --> 47 namen 

  • 53. 
    *Plutarchus leefde van ca 46 tot ongeveer 120 na C. De Pseudo-Plutarchus slaat op schrijvers van de 2de en de 3de eeuw na C. waarvan van het werk aanvankelijk aan Plutarchus werd toegeschreven.
      
    SAMENVATTING van de opgesomde namen:
     
    Bezaudun > Bisuldunensis
     
    Ghaudun > Caudunum > Calodunum
     
    Coudun > 657 Cosdunum
     
    Exoudun en Issoudun > ruxello dunum van Caesar.
     
    Gavaudun > Gévaudun
     
    Laudun (Gar) > Laudanum in 1088, is ouder, wellicht Lugdunum
     
    Liverdun > combinatie van dunum met een Romeinse persoonsnaam, zoals Liberius.
     
    Loudun > Laucidunensis of Lacedunensis.
     
    Tourdun (Gers),
     
    Verdun > (Aude, Doubs, Meuse, Saône-et-Loire, Savoie, Tarn-et-Garonne) beantwoordend aan Virodununi.
     
    Averdon (Loir-et-Cher) in de 11de eeuw hoofdplaats van regioverdunensis(streek van Verdun). De oorspronkelijke naam was ongetwijfeld Eburodunum, zoals die van d’Embrun en
    Yverdon.
     
    Brandon (Saône-et-Loire).
     
    Bresdon(Charente-Inférieure), eertijds hoofdplaats van een vicariaat van de pagus Santonicus,  het vicariaat Brodunensis.
     
    Cardunum, was in de 15de eeuw de naam voor Villechardon (Mayenne), wat men als een homoniem kan zien van Karden (Prusse rhénane).
     
    Crodon (Marne), in 1175 Craaldunum.
     
    Loudon (Sarthe), in de 9de eeuw Lugdunum.
     
    Lourdon (Saône-et-Loire), in de 9de eeuw Lordunum.
     
    Meudon (Seine-et-Oise), in de 12de eeuw Meldunum.
     
    Moudon (Suisse, canton de Vaud),{Minnodunum/Minnidunum.
     
    Yverdon (Suisse, canton de Neuchâtel).
     
    Ardin > eertijds Ardunum, nog vroeger Aredunum
     
    Biseldunum komt van BisuUunum. cf: Exel o dunum of Exeldunum ,930
     
    Montlahuc (Drame) dient men een antiek Lugdunum zien (Lugdunum= le mont de Lug) waarbij Lug voorop kwam te staan, zoals ook gebeurde met Montverdun.
     
    Lauzuil > Montlauzun (Lot), en zonder twijfel Monlezun (Gers): ook deze vertegenwoordigen de oude Ludunum-namen, en Maudunum in een tekst van 1207
     
    Mauzun > Magdunum.
     
    Balazuc > heette eertijds Baladunum
     
    In het land van de langue d’oïl (Wallonië en Noord Frankrijk), is er constant volledige verdwijning van een dentaal geplaatst tussen 2 klinkers.Alzo verklaart men dat de il u nu m geen l sporen gelaten heeft in de volgende woorden:
    Achun (Nièvre) in de 11de eeuw Scaduiium
     
    Arthun > Artedunum
     
    Autun > Augustodunuui
     
    Embrun > de civitas (stad) E brodunensium van de Notifia, oorspronkelijk Eburodunum
     
    Melun (Seine-et Marne), het Melodunum van Caesat.
     
    52. Atton ‘Meurthe-et-Moselle) en Eton (Meuse) die de naam hebben om homoniemen (woorden met dezelfde klank en spelling maar met een verschillende betekenis) te zijn van
    Stadunum waaraan het zijn naam TAtenois dankt
     
    Brancion (Saône-et-Loire), Brancedunum
     
    Cervon (Nièvre) in de 6de eeuw Cerevedunum
     
    Châlons (Mayenne), in de 8de eeuw Cala dunum (vgl Caledonia = Schotland !)
     
    Cugnon (in België, prov. Luxemburg), Congidunum
     
    Lyon (Rhône), Lugdunum, later Lugdununi
     
    Marquion (Pas-de-Calais, in de 10de eeuw Markedunum
     
    Nyon (Zwitserland kanton Vaud) Novio dunum
     
    Sion (Zwitserland, Valais), Sedunum
     
    Suin > Segodunum
     
    Torvéon > in de 10de eeuw hoofdplaats van het vicariaat Talvedunensis

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

BRETAGNE

 De huidige Bretoenen en het Bretoens zijn afkomstig van de inwoners van WALES en CORNWALL die in de 6de eeuw en in de 11de eeuw naar het vasteland vluchtten en zich mengden met de weinig talrijke plaatselijke bevolking.Dit uitte zich onder meer ook in de DUN-namen, die hier een DIN-klank kregen :cf. DINAN en DINARD, beide in de buurt van het Normandische St. Malo.
Opvallend is hier dan weer de gelijkenis met het Belgische DINANT, waarvan vaststaat dat het een Keltische vestingplaats was.
 

5.  DUITSLAND

 
In Duitsland moeten we wel ZEER GOED opletten voor verwarring met DUN-namen. Inderdaad, naast het Keltische DUN, dat we hier ook gaan terugvinden, maar dat in het Duits als “doen” wordt uitgesproken, hebben we ook nog DÜNE met de betekenis van “duin” en DÜNN met de betekenis van “dun, fijn”. Daarnaast zijn er nog een aantal Duitse woorden die het deel DUN of DÜN (met 1 n) bevatten, maar verder niets te maken hebben met het Keltische woord “dun” of met het Duitse woord “dünn”. Aldus : dun-kel (=donker), Dün-ger (= mest), Dun-st (= damp, wasem), Dün-ung  (= deining) enz.
Aangezien we, met betrekking tot Duitsland, nog geen diepgaand onderzoek  konden doen naar de oorsprong van de verschillende plaatsnamen die voor onze naam in aanmerking kunnen komen, zullen we hier niet verder over uitweiden.
Van een 22 namen zijn we op dit ogenblik tamelijk zeker; daarnaast liggen er echter nog een 40-tal te wachten op verder onderzoek.
Het moge hier volstaan te verwijzen naar ons artikel over de graven van Daun, dat in ons vorig hoofdstuk is opgenomen.
 

6.  OVERIGE LANDEN en STREKEN

OOST-EUROPA
Verscheidene DUNA-namen treffen we aan in Oost-Europese landen, en wel in alle landen die aan de DONAU liggen. Deze namen zijn wel Keltisch van oorsprong, maar hebben niet rechtstreeks iets te maken met onze  “DUN”-naam in de betekenis van "versterkte plaats". Inderdaad : de Keltische naam van de DONAU is “DANA of   DUNA, genoemd naar deze Keltische stroomgodin. Ook de naam "DAN, Keltisch voor “water, rivier", komt voor. In Roemenië heet de Donau trouwens DUNAV, in Hongarije DUNA, in Tsjechië DUNAJ. In alle Oost-Europese landen waar de Donau doorstroomt, vinden we bijgevolg plaatsnamen met een “Duna”-samenstelling, die echter geen rechtstreeks verband heeft met onze familienaam.
BUITEN EUROPA
DezeDUN-plaatsen kunnen meestal slechts indirect met onze familienaam in verband gebracht worden, en hebben als dusdanig meestal niets met een Keltische invloed te maken. Zowel op het Amerikaanse als op het Australische continent zijn zij afkomstig van Europese inwijkelingen, die de betrokken plaatsen noemden naar hun geboortestad of -streek. 
Twee DUN-plaatsen in het Oosten zijn echter zeer opvallend :

  • de plaats Dun, gelegen in Indië (in de Punjab); dat hoeft geen grote verwondering te wekken : onze Westerse talen zijn immers Indo-Europese talen; aldus hebben enkele Indische goden dezelfde naam als de Keltische : cf. de overeenkomst tussen de Indische godin Kali, die haar naam gaf aan de stad Calcutta, en de Keltische godin Kala die, zoals we reeds eerder zagen, haar naam gaf aan Caledonia (= Schotland);
  • de plaats Dunhuang in China, gelegen op het knooppunt van de aloude zijderoute, alwaar zich indertijd de stam der Toccaren bevond, die verwant was met de Keltische stammen. Bij recent grotonderzoek zou men aldaar zelfs afbeeldingen gevonden hebben van personen waarvan men aanneemt dat zij typische Keltische kenmerken vertonen.

Thema

Regio